Hướng Dẫn Về Jidoka: Từ Lý Thuyết Đến Thực Hành LEAN - Tối Ưu Hóa

 Diễn đàn ISO mang đến hướng dẫn toàn diện về Jidoka, từ lý thuyết cơ bản đến những ứng dụng thực tế, giúp bạn tối ưu hóa quy trình sản xuất LEAN.

JIDOKA LÀ GÌ ?

Jidoka là gì? Thuật ngữ Jidoka là một thuật ngữ có nguồn gốc từ tiếng Nhật. Với định nghĩa là “tự động hóa với tư duy con người”. Chúng còn được gọi với tên hay Autonomation có nghĩa là việc kết hợp sự thông minh của con người và máy móc để xác định được các lỗi và thực hiện các biện pháp xử lý nhanh chóng. Điều này thúc đẩy công ty tăng trưởng lợi nhuận do năng suất làm việc tăng lên.

 

Jidoka là một phương pháp LEAN và được áp dụng rộng rãi trong quá trình sản xuất và phát triển sản phẩm. Theo đó thì Jidoka chuyển một mức độ của trí tuệ con người để tự động hóa máy móc. Những máy như vậy, khi phát hiện thậm chí chỉ một sai sót sẽ ngay lập tức ngừng máy và yêu cầu trợ giúp. Trong một dây chuyền sản xuất nếu xảy ra lỗi sẽ khiến cho thành phẩm không đạt chất lượng và kéo theo cả dây chuyền hoạt động lỗi.

 

NGUYÊN NHÂN CẦN SỬ DỤNG JIDOKA 

3.1. Vấn đề về chất lượng

Một trong những lý do chính để ngăn chặn một quá trình đó là khi có vấn đề về chất lượng, sẽ có nhiều trường hợp xảy ra nếu bạn để những vấn đề về chất lượng đi vào giai đoạn tiếp theo:

• Phần bị lỗi tiếp tục được xử lý và tạo ra sản phẩm bị lỗi có thể phải bỏ đi. Nếu bạn sản xuất một động cơ hoàn chỉnh, trong đó xi lanh bị sai lệch, bạn sẽ phải vứt bỏ động cơ hoàn chỉnh, chứ không chỉ là vứt bỏ đi xi lanh. 
• Ngay cả khi sản phẩm lỗi có thể sửa chữa thì phải mất rất nhiều thời gian và công sức để khắc phục vấn đề. Ví dụ, nếu động cơ bị lỗi đã được lắp ráp vào trong xe, thì bạn phải thực hiện rất nhiều công việc để có thể sửa chữa như tiến hành tháo động cơ một lần nữa, sửa chữa, sau đó gắn động cơ ngược lại. 
• Sự chậm trễ giữa việc phát hiện sự cố và nguyên nhân của vấn đề có thể dẫn đến nhiều vấn đề hơn vì không được xác định sớm. Nếu máy của bạn bị căn chỉnh sai mà không được phát hiện sớm, thì hàng loạt các bộ phận được tạo ra sẽ có thể có cùng một lỗi như nhau.
• Và cuối cùng, khi các vấn đề xảy ra khá lâu rồi mới được phát hiện thì việc xác định nguyên nhân của vấn đề sẽ trở nên khó khăn hơn.

Tóm lại, dừng quá trình sớm sẽ giảm chi phí theo dõi lỗi và cho phép khắc phục sự cố dễ dàng hơn.

3.2. Vấn đề về quá trình

Trong quá trình, chuỗi sản xuất có thể có hoặc không dẫn đến vấn đề chất lượng hoặc không gây ra vấn đề ngay lập tức. Trong trường hợp này, quá trình nên được dừng lại. Ví dụ, nếu máy quá nóng, cần dừng lại và điều tra. Ngay cả khi chất lượng của các bộ phận vẫn còn tốt, máy quá nóng có thể dẫn đến các bộ phận bị lỗi hay hỏng máy hoặc tệ nhất là gây thương tích.

3.3. Vấn đề cung cấp nguyên liệu

Một ví dụ khác khi dừng quá trình nhưng lại không có tác động đến chất lượng là khi không cung cấp đầy đủ nguyên liệu cho quá trình. Điều này cũng được coi là một bất thường vì nó dẫn đến quá trình không hoạt động bình thường. Và tất nhiên bạn cũng nên dừng quá trình nếu cần thiết lập lại. 

Ví dụ: khi đang lắp ráp động cơ nhưng lại thiếu xi lanh, thì quá trình nên được đừng lại, báo hiệu sự cố, để người vận hành có nhận biết cung cấp lại đầy đủ nguyên liệu.

>>Xem thêm: DMAIC là gì?

LỢI ÍCH VÀ HẠN CHẾ CẢ JIDOKA TRONG SẢN XUẤT

Những lợi ích của Jidoka

• Nâng cao chất lượng sản phẩm: Nhờ khả năng phát hiện nhanh chóng các lỗi sai, Jidoka có thể giúp giảm thiểu đáng kể các sản phẩm bị lỗi từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm một cách đồng đều nhất.
• Tăng hiệu quả vận hành: Với việc sử dụng Jidoka cùng với các công cụ khác có thể giúp đơn giản hóa các nhiệm vụ, thúc đẩy quy trình làm việc liền mạch và giảm thiểu thời gian thực hiện.
• Lực lượng lao động được trao quyền: Hệ thống Jidoka giúp trao quyền cho công nhân giải quyết các vấn đề nhanh chóng, khuyến khích tinh thần trách nhiệm và tăng tính tự chủ, sáng tạo trong công việc.

Một số hạn chế của Jidoka

• Thách thức triển khai ban đầu: Tích hợp Jidoka vào hệ thống hoạt động của doanh nghiệp dễ gặp phải một số khó khăn như ứng dụng công nghệ mới và sự thích nghi của công nhân.
• Yêu cầu về nguồn lực: Để triển khai Jidoka có hiệu quả, doanh nghiệp thời gian đầu có thể sẽ cần đầu tư vào máy móc tiên tiến và khá tốn kém. Điều này có thể làm tăng chi phí vận hành trong ngắn hạn.

TRIỂN KHAI JIDOKA TRONG NHÀ MÁY

Jidoka yêu cầu một sự thay đổi mô hình trong toàn công ty, từ việc xem xét các vấn đề có vẻ nhỏ để đáp ứng thời hạn sang chịu trách nhiệm đảm bảo chất lượng tại nguồn. Bất cứ nơi nào một tổ chức đặt chân đến vùng đất đó, một điều vẫn chắc chắn – trung tâm của Jidoka là con người. Chìa khóa để thực hiện thành công là con người làm việc cùng với máy móc. Nói chung, có 3 bước đơn giản để bắt đầu hoạt động của Jidoka trong sản xuất tinh gọn:

 

Có 3 bước để bắt đầu hoạt động jidoka trong sản xuất tinh gọn:

 

1 Thể hiện cam kết quản lý

Để giúp các nhà sản xuất thành công trong việc quản lý hệ thống sản xuất tinh gọn Lean thì jidoka cần được coi có mức độ quan trọng cùng với Just-in-time (jit)…..

Thay vì việc bỏ lỡ một cơ hội tăng trưởng hơn thì họ quá chú trọng vào dòng lao động và nguyên liệu liên tục. Tuy nhiên khi thực hiện hóa jidoka cùng một lúc và cần truyền đạt và xây dựng một định nghĩa rõ ràng. Vì nó chủ yếu là một nguyên tắc, nên mọi người trong công ty nên hiểu chính xác ý nghĩa của nó, bắt đầu từ trên xuống và tiếp tục từ đầu lên.

 

2 Tiến hành Đánh giá mức độ sẵn sàng

Với sự chỉ đạo từ lãnh đạo để chuyển đổi cách thức hoạt động của công ty, hãy sử dụng danh sách kiểm tra của Jidoka để xác định nhu cầu thực hiện cụ thể. Việc thực hiện đánh giá mức độ sẵn sàng với các bên liên quan có thể giúp tổ chức hiểu rõ hơn các điều kiện của họ và chuẩn bị cho những thay đổi như thích ứng với một khuôn khổ hoàn toàn mới, ghi chép các yêu cầu một cách chi tiết và thiết lập các yếu tố chính của hệ thống cải tiến hiệu suất Jidoka, bao gồm đánh giá, tổ chức học hỏi, và các quy trình đổi mới, trong số những quy trình khác.

 

3 Thực thi các ứng dụng thực tế

Sau khi nhận ra và lấp đầy những khoảng trống trong triển khai, hãy lập kế hoạch và bắt đầu một dự án Jidoka cụ thể với một nhóm đa chức năng. Một trong những cách nhanh nhất để mở rộng quy mô là thông qua hệ thống Andon, thiết lập các máy móc hoặc dây chuyền lắp ráp có khả năng xử lý các vấn đề và ngừng sản xuất. Là một hệ thống quản lý trực quan, người vận hành có thể cảnh báo hiệu quả cho người quản lý về các vấn đề để có thể thực hiện các bản sửa lỗi ngay từ đầu. Trước đây, người vận hành chỉ thường khởi động lại máy khi máy dừng do nhầm lẫn. Với ứng dụng thực tế của Jidoka, các nhân viên giờ đây có thể tự tin nêu ra những lo ngại về an toàn hoặc chất lượng và đưa ra các biện pháp đối phó có thể ngăn ngừa sự cố tái diễn.